Thema

Lof der zotheid: Zomerconferentie C.S.F.R.

Tijdens de laatste verkiezingscampagne bracht het CDA een reclamespotje uit, waarbij ze Geert Wilders en Mark Rutte bespotten. Het filmpje, getiteld 'Jeugdbeelden Mark, Geert en Sybrand in de zomer van 1974', laat drie jongetjes zien die de drie politici moeten voorstellen, terwijl zij praten over wat zij later willen worden. Als jonge Mark en jonge Geert ruzie krijgen, komt de verstandige jonge Sybrand tussenbeiden. De VVD heeft vervolgens op dit filmpje gereageerd met een eigen reclamespotje, getiteld 'VVD plaagt CDA met eigen reclamefilmpje'[1], waarin ze duidelijk trachten te maken dat zij, in tegenstelling tot het CDA, wel succes hebben gehad.

Nog recenter kwam er een artikel in het NRC[2] van Rosanne Hertzberger, waarin zij haar verbazing uit over het, volgens haar, vrouwonvriendelijke Dumpert.nl dat filmpjes 'reet' (naar het Engelse 'rate') aan de hand van schaarsgeklede vrouwen in hun programma 'DumpertReeten' (hoe meer vrouwen, hoe beter het filmpje). Naar Dumperts eigen zeggen is dit programma zo leuk, omdat ze een show kunnen maken, die op televisie niet zou kunnen, omdat de humor niet geaccepteerd wordt. Ook het satirisch weblog GeenStijl kreeg ervan langs van Hertzberger, vooral vanwege de vrouwonvriendelijke uitingen op die site. Adverteerders werd gevraagd of ze nog eens wilden overwegen of ze wel op zulke sites reclame willen maken.

Verder kent u wellicht ook 'Zondag met Lubach', het satirische televisieprogramma van VPRO dat het nieuws van de afgelopen week doorneemt door er de spot mee te drijven. Zo hebben zij rubrieken als 'Spot je spotje' en, pardon my language, 'Kutten met Rutte'.

Spot is een goed recht in onze samenleving. Maar het is ook duidelijk dat het nogal wat verzet oproept en soms ook ervaren wordt als ‘te ver gaand’. En de gevolgen zijn niet altijd onschuldig. Met de aanslag op Charlie Hebdo, een Frans satirisch weekblad dat onder andere (grove) spotprenten van de profeet Mohammed plaatste, bleek al dat spotprenten zomaar vernietigende krachten kunnen oproepen.

Spot en satire spelen een grote rol en leveren altijd veel discussie op. Daarom willen wij er deze zomerconferentie over na gaan denken wat de impact van spot en satire is op het publieke debat. Dr. I.B. Nieuwenhuis zal de eerste lezing geven met dit als onderwerp, waar hij de volgende vragen zal behandelen:

  1. Wat zijn spot en satire?
  2. Hoe manifesteren spot en satire zich in het publieke debat? Waar zien we ze terug?
  3. Wat is de invloed van deze spot en satire?
  4. Is er een gevaar in spot en satire?

Ivo Nieuwenhuis (Nijverdal, 1985) studeerde Nederlandse taal en cultuur aan de Universiteit Utrecht (2003-2008). Na het afronden van zijn research-master heeft hij hier ook een aantal jaren gewerkt. In 2009 begon hij aan zijn promotietraject aan de Universiteit van Amsterdam. In zijn onderzoek, getiteld 'The power of satire: cultural boundaries contested', heeft hij het onder andere over kenmerken van satirische uitingen en mediakeuzes. Sinds november 2013 is Ivo verbonden aan de Rijksuniversiteit Groningen, als docent bij de afdeling Nederlandse Taal en Cultuur.

Daarnaast willen wij het in de tweede lezing gaan hebben over spot en religiesatire en dan met name over het spanningsveld tussen heiligheid, spot en grofheid. Op dit moment zijn we voor deze lezing nog in onderhandeling met klinkende namen. In deze lezing zullen de volgende vragen aan bod komen:

  1. Is spotten geen heiligschennis?
  2. Is er een grens aan religiespot?
  3. Is zelfspot belangrijk?
  4. Wat is de gezonde verhouding van spot?

Amicae amicique, laat deze kans niet voorbijgaan om helemaal bijgepraat te worden over het thema ‘spot’, om daarover opvattingen te vormen, te verstevigen, of te herzien. Grijp deze mogelijkheid om u diepgaand bezig te houden met thema’s die de samenleving tot in de haarvaten beroeren. En bereid u voor op een lichtvoetige, mogelijk zelfs licht-spottende omgang met elkaar, omdat juist in spot de ernst geraakt wordt.

Amicale groet,

Elske Paas (Sola, 1)


[1] Echt waar. Ik heb het niet zelf bedacht. Kijk maar op hun geverifieerde YouTube-kanaal.