Thema

WiCo 2018

Introductie

Denkt u wel eens na over de dood?

Sinds de zondeval is de dood onlosmakelijk met het leven verbonden. Allemaal worden wij er eens mee geconfronteerd: als we zelf overlijden, of als we een geliefde verliezen. In onze samenleving lijkt er echter een taboe te rusten op de dood en wordt er geleefd alsof het leven eindeloos is. Gedreven vanuit de gedachte dat alles maakbaar is wordt er steeds meer ondernomen om het leven te rekken en wordt er weinig rekening mee gehouden dat we eens moeten sterven. Veelal lijken we als mens ten diepste geregeerd te worden door angst en proberen we de dood zo ver mogelijk weg te stoppen. Anderzijds zijn er mensen die het leven waardeloos vinden en vrijwillig voor de dood kiezen. Al deze standpunten lijken haaks te staan op de wijze waarop de Bijbel spreekt over de dood. Als commissie hebben we het doel gezamenlijk na te denken over een christelijke visie op de dood en welke betekenis deze visie heeft voor de manier waarop we in het leven staan. Hoe dienen we te leven als we weten dat we eens zullen sterven? En hoe kunnen we omgaan met de dood als we daarmee geconfronteerd worden?

Om antwoord te geven op deze vragen zullen er verschillende middelen ingezet worden.
In de Thema-DC zal in diverse artikelen ingegaan worden op christelijke en seculiere visies op de dood. Tijdens de conferentie zal een lezing gewijd worden aan rituelen rondom de dood in de christelijke traditie. Daarnaast zal er een panel plaatsvinden waarin we in horen hoe verschillende personen leven als zij geconfronteerd worden met de dood.

Themamoment I – Rituelen rondom de dood

Lector: Prof. dr. Arthur Polspoel

De christelijke traditie kent een enorm rijke geschiedenis wat betreft riten en rituelen rondom de dood. De eerste christelijke gezangen zijn woorden van vreugde en hoop. Onder invloed van de reformatie behielden de katholieken hun rituelen, maar versoberden de protestanten de eredienst. In onze huidige tijd lijkt er weinig meer over te zijn van vroegere rituelen, maar komt er ook juist weer aandacht voor nieuwe rituelen. Arthur Polspoel hoopt samen met ons na te gaan denken over de geschiedenis van rituelen aan de hand van de volgende vragen:

Welke rituelen zijn er en wat is hun waarde?

a. Wat is een ritueel rondom de dood en waarom zijn deze er?
b. Welke verschillende rituelen zijn er?
c. Wat maakt rituelen rondom de dood zinvol?

Arthur Polspoel was tien jaar werkzaam als parochiepastor in het bisdom Breda. Sinds 1979 is hij docent pastoraaltheologie en als supervisor en stagebegeleider verbonden aan de Theologische Faculteit Tilburg. Hij begeleidt rouwgroepen en verzorgt lezingen, symposia en cursussen rond rouw, terminale zorg, zingeving en eenzaamheid. Hij is auteur van diverse boeken waaronder Wenen om het verloren ik.  

Themamoment II – Panel

Panelleden: Martine Vonk en Henk Rothuizen

Het is lastig om ons een voorstelling te maken van ‘de dood’. Voor diegenen die niet van dichtbij het verlies van een geliefde hebben meegemaakt lijkt het lastig voor te stellen wat het moet zijn een geliefde te verliezen. En voor ons allen welhaast onmogelijk ons te bedenken wat het moet zijn om te weten dat je binnen afzienbare tijd zult sterven. Tijdens het panel hopen we in gesprek te gaan met Martine Vonk die zelf ongeneeslijk ziek is. Daarnaast hopen we te spreken met Henk Rothuizen die zijn vrouw verloren heeft en nu dat verlies met zich meedraagt. Aan hen zullen we vragen: Wat betekent het om te leven ...

  • … met een ongeneeslijke ziekte?
  • … met het verlies van een geliefde?

We hopen zo niet alleen de dood beter te begrijpen, maar ook het leven beter te kunnen waarderen.

Martine Vonk werkte tot 2013 als inspirator, onderzoeker en adviseur vanuit haar eigen bedrijf VONK. Dit deed ze voor bedrijven, beurzen, conferenties en kerken. Ook was ze tot juni 2018 werkzaam als lector Ethiek en Technologie bij Saxion in Deventer/Enschede, waar ze onderzocht welke ethische vragen technologie met zich meebrengt. Duurzaamheid is haar passie; ze geeft lezingen en schrijft ze artikelen. Verder is ze auteur van het boek: Geniet van Genoeg (2016). Een tweetal passages uit het boek: “God belooft genoeg te geven voor
iedere dag. Dat wij het zo moeilijk vinden om daarop te vertrouwen, komt doordat we alles zelf in de hand willen hebben.” En: “Ontvangen kun je alleen met lege handen. Daarvoor moet je dus eerst loslaten wat je in je handen geklemd houdt.” Twee jaar geleden kwam de boodschap dat ze uitgezaaide borstkanker heeft. In 2008 kreeg ze ook al deze diagnose, maar uiteindelijk genas ze toen. 

Henk Rothuizen (1949) is spreker, schrijver en gepensioneerd gemeentestichter. Vanaf 2001 tot midden 2015 was hij werkzaam bij de Evangelische Omroep waarvan de laatste 8 jaar als Hoofd Nazorg. Onder de naam In Het Begin publiceert hij artikelen, studies en podcasts over het relationele evangelie. Zijn vrouw Joke overleed in 2017 aan kanker. Toen zij ongeneeslijk ziek werd schreef Henk Zelfs al ga ik, God ontmoeten in het lijden. Henk omschrijft zijn passie als een passie voor het relationele evangelie.